Fıstık Alerjisi Deyip Geçmeyin!

Fıstık alerjisi nedir?

Fıstık alerjisi, fıstığa veya fıstık ürünlerine maruz kalındıktan kısa bir süre sonra meydana gelen bir reaksiyondur. Kan testi yaptırılarak, vücutta böyle bir alerjinin var olup olmadığı anlaşılabilir. Yiyeceklere karşı bir alerji oluşuyorsa bu vücudun o yiyeceğe karşı direnç gösterdiği anlamına gelir.

Fıstık alerjisi, okul çağındaki çocuklarda ve yetişkinlerde en sık rastlanan yiyecek alerjisi türüdür. Çocukluğunda fıstığa karşı alerjisi olmayan yetişkinlerin de fıstığa karşı alerji geliştirebildiği bilinmektedir. Sadece fıstık yenmesi değil, fıstık yağı, fıstık şurubu, fıstık yağı tozu, fıstık yağlı cipsler, fıstık unları da alerjiye neden olurlar. Fıstık alerjisi olanlarda bakla, bezelye, mercimek, börülce, fasulye gibi yiyeceklere karşı alerji olma ihtimali yüksektir.

Fıstık alerjisi, fıstığın işlenmesi sırasında havaya saçılan alerjenlerin solunması yoluyla da ortaya çıkabilir; hatta daha önce fıstık hazırlanmış olan bir işletmede daha sonra hazırlanan başka bir yiyeceğe karışabilen önceki fıstık kalıntıları bile alerjilere sebep olabilir.

Fıstık alerjisi riski, egzama, astım, saman nezlesi gibi rahatsızlıkları olanlarda daha yüksektir.

 

Fıstık alerjisinin belirtileri

Fıstık giderek daha çok tüketilen bir yiyecektir. Fıstık alerjisinin belirtileri kişiden kişiye değişir.

Fıstık alerjisi vakalarının en az %80’inde aşağıdaki cilt belirtileri görülmektedir:

  • Kaşıntı
  • Kızarma
  • Kurdeşen ve benzeri döküntüler

Fıstık alerjisi aşağıdaki daha ciddi belirtilere de neden olabilir:

  • Hırıltılı ses, öksürme, nefes darlığı vb. solunum sistemi sorunları
  • Bulantı, kusma, ishal vb. sindirim sistemi sorunları
  • Nabız yükselmesi, tansiyon düşmesi vb. kalp – damar sorunları
  • Baş dönmesi, bayılma vb. sinir sistemi sorunları
  • Davranış bozuklukları (özellikle çocuklarda)

 

Fıstık alerjisinin gittikçe yaygınlaşmasının sebebi ne?

Fıstık alerjisi geçtiğimiz 15 yılda neredeyse iki kat daha sıklıkla görülmeye başlandı ve bu artışın sebebi tam olarak belirlenmiş değil. Fıstık proteinlerini içinde bulunduran fıstık yağı ile yapılan vücut kremlerinin günlük kullanımının yaygınlaşması,  anne sütü aracılığıyla ya da hamilelik sırasında fıstık proteinlerine maruz kalınması veya soya gibi çapraz reaktif (benzer) besinlere maruz kalınması fıstık alerjisinin son yıllarda yaygınlaşmasının olası sebeplerinden biridir. Fıstık alerjisinin günümüzde giderek yaygınlaşmasının kesin sebebi ise bilinmiyor.

 

 

Fıstık alerjisinden tamamen kurtulmak mümkün mü?

Fıstık alerjisi birçok insan için ömür boyu süren bir rahatsızlıktır. Fıstık alerjisini yenen insanlar ise daha hafif alerjik tepkiler ve ufak vücut kızarıklıkları gibi basit alerjik sorunlarla yaşamlarına devam ederler.

Fıstık alerjisi nasıl tedavi edilir?

Günümüzde, fıstık alerjisine karşı en iyi tedavi yöntemi fıstık ve fıstıktan yapılmış ürünleri yememektir. Fıstık alerjisinin kesin bir tedavisi yoktur.

Paketlenmiş yiyeceklerde ‘fıstık içerir’ ya da ‘fıstık kullanılan bir fabrikada yapılmıştır’ gibi uyarılar yer almalıdır.

 

Son yıllarda giderek daha çok insanda görülmeye başlayan yer fıstığı alerjisi, özellikle Amerika ve diğer gelişmiş ülkelerde rastlanan bir sorun olmakla beraber, Türkiye’de son yıllarda astım ve alerjik hastalıklarda büyük artışlar olması yanında, fıstık tüketiminin de giderek artmakta olması, fıstık alerjisine karşı dikkatli olmamız gerektiğini göstermektedir. İleri boyutta fıstık alerjisine sahip olan kişilerin fıstık tüketmesi, kişinin ölümüne bile yol açabilir. Hatta bu kişiler kendileri fıstık yemeseler bile yanlarında fıstık yiyenlerin paketlerinden etrafa saçılan koku ve zerreciklerden bile etkilenebilirler.

Bu nedenle çok dikkat edilmesi gereken bir konudur...Hem gıda üreticileri hem de tüketiciler bu konuya daha fazla önem vermektedir.