KİNOA TOHUMUNUN TARİHÇESİ, BESİN DEĞERLERİ VE BESLENME ÜZERİNDE Kİ ÖNEMİ

Kinoa  (Chenopodium quinoa Willd.) Güney Amerika’da And Dağlarında yetişmekte olan tahıl grubuna ait olmayan fakat tahıl gibi tüketilen, ıspanak familyasına ait Chenopodium denilen bitkinin tohumudur. Chenopodium türünün 120 tane çeşidi vardır.Bu 120 çeşitten sadece 3 ana çeşidi olan kırmızı, beyaz ve siyah kinoa işlenebilmektedir.İşlenebilen tohumların sadece renkleri birbirinden farklı olmakta besin değerleri ise birbirine yakındır.

Kinoa tohumları suda pişirme (haşlama yöntemi) ve toz haline getirip başka bir yöntem ile pişirilerekte tüketilebilir.Dikkat edilmesi gereken nokta Kinoa tohumlarının pişirilmeden önce siyah tohumlarından yani saponinlerden ayrılması gerekmektedir.Doğrudan suda bekletilerek, yıkayarak veya mekanik olarak ayrılabilmektedir.

Tohumlar yıkandıktan sonra ise , tuzlu veya tatlı şeklinde, hem katı hem de sıvı şeklinde, hazırlanabilir. Tohumları un şeklinde işlenerek ekmek, makarna ve unlu mamullerin yapımında kullanılabilir.Ayrıca kahvaltılık gevrek olarak da tüketilmekte olan kinoa tohumları, besleyici özelliğinden faydalanılarak bebek mamaları yapımında da kullanılmaktadır.

Besin İçeriği

  • Kinoa yüksek protein içeriğine sahiptir.Tam protein olarak kabul edilen kinoa 8 esansiyel amino asitleride varlığında bulundurur.Özellikle lizin ve metionin yüksek içerikte bulunur.
  • Tohumlar; yüksek miktarda kalsiyum, fosfor ve demirde içerir.
  • Kinoa  glutensizdir, bu nedenle çölyak hastaları için uygun olmasının yanı sıra buğdaya alerjisi olan insanlar içinde uygundur.
  • Kalsiyum, magnezyum, manganez, potasyum, demir, bakır ve çinko gibi mineraller bakımından oldukça zengindir.
  • İçerdiği zengin süperoksit dismutaz enzimi sayesinde doku yenilenmesini sağlayarak yaşlanmayı geciktirici etki göstermesinin yanı sıra kanseri önleyici özelliğine sahiptir
  • Kinoa; Riboflavin(B2) ,Folik Asit (B9) ve B12 bakımından iyi bir kaynaktır.E vitaminini de önemli miktarda içerir.Ribofilavin (B2) içeren kinoa beyin ve kas hücrelerinde enerji metabolizmasına katkıda bulunarak vücudun enerji üretimini destekler ve halsizliğe iyi gelir.
  • Yağ içeriği düşük olan kinoa besin değeri yüksek olmasına rağmen kilo aldırmayan ve sindirime yardımcı özelliğe sahiptir.Sindirime olan etkisi içerisinde bolca bulunan liflerden kaynaklıdır. Kinoa diğer tahıllardan yaklaşık 2 kat daha fazla besin lifi içerir.
  • Yapılan araştırmalar sonucu elde edilen bilgilere göre düzenli olarak kinoa yemenin total kolesterolü düşürürken iyi kolesterol (HDL) oranını koruduğu ortaya konmuştur.Ayrıca kinoada bulunan bazı bileşenler damarları iltihaplı hastalıklara karşı korumaktadır.
  • Araştırmalar sonucunda elde edilen bulguların doğruluğu için gerekli analizlerin birkaçı yapılmış ve değerleri aşağıda gösterilmiştir.

 

Numune

% Nem

Pişmiş Kinoa Tohumu

63,54

Çiğ Kinoa Tohumu

12,67



 

Numune (10 gr)

% Yağ

Pişmiş Kinoa Tohumu

1,77

Çiğ Kinoa Tohumu

5,92

 

Numune

 

Yağ Asidi

Beyaz Kinoa Tohumu

% Yağ Asidi Miktarı

Kaprilik Asit

0,37

Linoleik Asit

12,20

Linolenik Asit

32,09

Oleik Asit

0

Lignoserik Asit

0

Palmitik Asit

0

 

Numune (1,5 gr)

% Azot

% Protein

Pişmiş Kinoa Tohumu

0,660

4,12

Çiğ Kinoa Tohumu

2,28

14,25

 

Numune

Karbonhidrat (gr)

Enerji (kcal)

Pişmiş Kinoa Tohumu

29,63

150,93

Çiğ Kinoa Tohumu

64,76

369,32


Yapılan analizler ile kinoa tohumlarının yağ, protein, karbonhidrat ve diyet lifi değerlerine ulaşılıp enerji miktarları hesaplanmış, diğer besin değerleri ile birlikte aşağıda ki tabloda gösterilmiştir.

Pişirilmiş Tüketime Hazır Kinoa Tohumunda ki Besin Değerleri

                 100 gram Pişmiş Kinoa

Enerji

503 kJ / 120 kcal

Karbonhidrat

21,3 gr

  Şeker

  Lif

0,87 gr

2,8 gr

Yağ

1,92 gr

  Doymuş Yağ

  Tekli Doymamış Yağ

  Çoklu Doymamış Yağ

 

0,231 gr

0,528 gr

1,078 gr

Protein

4,4 gr

Vitaminler

 

  Vitamin A

  Tiamin (B1)

  Riboflavin (B2)

  Niasin (B3)

  Vitamin B6

  Folik Asit (B9)

  Vitamin C

  Vitamin E (alfa-tokoferol)

  Vitamin (D2 + D3)

   Vitamin D

   Vitamin K(filokinon)

  

53 mg

0,107 mg

0,11 mg

0,412 mg

0,123 mg

42 mg

0 mg

0,63 mg

 

0,0 µg

0  IU

0,0 µg

Mineraller

 

  Kalsiyum (Ca)

  Demir (Fe)

  Magnezyum (Mg)

  Fosfor (P)

  Potasyum (K)

  Sodyum (Na)

  Çinko (Zn)

17 mg

1,49 mg

64 mg

152 mg

172 mg

7 mg

1,09 mg

Su                                 

71,61 gr

Kafein

0 mg


  • Besin değerleri bakımından diğer tahıllardan daha fazla özelliklere sahip olan kinoa tohumlarını ‘Süper Besin’ olarak adlandırabiliriz