GIDA ÜRETİMİNDE EKİPMAN TEMİZLİĞİNİN ÖNEMİ

Gıda üretim alanlarında, üretim boyunca yapılan işlerin kolaylaşması için yardımcı ekipmanlar kullanılır. Ekipmanlar bazı alanlarda zamandan ve kas gücünden tasarruf sağlamamıza  bazı alanlarda ise daha hijyenik çalışılmasına yardım ederler, bu nedenle üretimin her aşamasında birçok farklı ekipman kullanılmaktadır. Gelişen teknoloji ve ekonomik şartlar ile birlikte gıda üretimi yapılan alanlarda gün geçtikçe kullanılan ekipman sayısı da artmaktadır.

Üretimin her aşamasında  farklı bir ekipmanla temas eden gıda ürünlerinin hijyenik açıdan güvenilir olması, çalışılan ortamın hijyenik şartlara uygun olması ve tabi ki gıdalar ile temas eden ekipmanların temizliğinden emin olmakla sağlanmaktadır. Kullanılacak ekipmanlar kendileri için ayrılmış temiz alanlarda, kirliliklerden uzakta bekletilmelidir. Bulundukları alanlarda periyodik olarak temizliğe tabi tutulmalıdır.

Kullanılan ekipmanlar arasında düz yüzeyli temizlenmesi kolay olanları varken, gıda birikmesine olanak verecek, girintili yüzeylere sahip ve temizliği zorlaştıracak ekipmanlarda bulunmaktadır. Bunun gibi temizliği zor olan ekipmanların temizliğine özen gösterilmeli ve dikkatlice temizlenmelidir. Temizlenmemiş ya da temizliği etkin olarak yapılmamış yüzeylerde bulunan gıda kalıntılarıyla birlikte mikrobiyolojik aktivite artacaktır. Gerçekleşen bu aktivitenin sonuçları kimi zaman duyusal olarak algılanabilir olsada, çoğunlukla gözle görülebilir bir bulgu olmamaktadır. Bu yanılgı ile temizlenmeden ya da etkin olarak temizlenmemiş ekipmanlar tekrar kullanıldığında, dolaylı olarak gıda zehirlenmelerine sebep olabilmektedir.

Mikroorganizmalar direkt insan sağlığına etki edebildikleri gibi ürettikleri toksik maddelerle de insan sağlığını tehdit etmektedir. Yüksek sıcaklıklarda yaşamları sona ererken, ürettikleri toksik maddeler değişime uğramadan etkilerini korur. Bu sebeple toksik madde üretilmiş bir kirlilik olduğu zaman, uygulanan sıcaklık ne kadar yüksek olursa olsun gerçekleşecek gıda zehirlenmelerinin önüne geçilemeyecektir. Önlem olarak üretimin her aşamasında ekipmanlar kullanıldıktan sonra kirli olarak sınıflandırılıp temizlenmesi için ayırılmalıdır. Mikroorganizmaların toksik madde üretmelerine zaman vermeden temizlik işlemine tabi tutulup, görülen ve görülmeyen kirliliklerin uzaklaştırılması gerekmektedir.

Gereğinden az zaman ve kimyasal madde uygulanarak yapılan temizlik işlemlerinde, ekipmanlar etkin olarak temizlenememektedir. Kimyasal maddelerin aşırı kullanımı sonucu ise ekipmanlar üzerinde kimyasal madde kalıntıları olacaktır, bu da kimyasal zehirlenmelere yol açacaktır. Temizlik işlemi belirlenen standartlarda ve miktarlarda uygulanmalıdır.

Unutulmamalıdır ki sadece işimizi kolaylaştırdığını düşündüğümüz birçok araç aynı zamanda sağlığımızı da tehdit etmektedir. Tüm bu hususlara dikkat ederek kendimizi ve çevremizdeki insanların sağlığını koruyabilir ve güvenilir gıdalar üretebiliriz.

 

                                                                    Mehmet KAYMAK

                                                                    Gıda Mühendisi

Bize Ulaşın